Осы шақ және қалып етістіктері Қайсар Қадырқұлов,ф.ғ. к,ҚазҰУ



Pdf көрінісі
бет4/7
Дата18.12.2021
өлшемі207.72 Kb.
#142480
1   2   3   4   5   6   7
Байланысты:
Кадыркулов К.Ш. қаз әд журнал
Кадыркулов К.Ш. қаз әд журнал
қалып-сапа  етістіктерін  жатқызады:  сапаның  өзгеруі  –  ұзаю,  азаю,сөну ; қалып-күйді білдіруі  -  

азу,толу,қисаю;  таза  қалыптық  мәнді  білдіруі  –  отыр,  тұр,  жүр,жатыр(6).        Әрине,  бұл тұста 

таза  қалыпты  білдіретін  етістіктің  жатыр  түрін  жат  күйінде  берген  орынды  болар  еді.  Сонда 

қалып  етістіктері  нағыз  етістік  қалпына  түсіп,  екінші  жақтағы  бұйрық  қызметін(түбір  тұлғада) 

иеленеді.  Жеке  тұлғада  да,  көмекші  мәнде  де  етістіктің  негізгі  формаларын  қабылдап,  шақтың 

барлық  түрлерінің  қызметін  атқарар  еді(нақ  осы  шақтың  жай  түрінен  басқасын).    Бүгінгі  біз 

оқытып  жүрген  оқулықтардың  бәрі  төрт  қалып  етістігін  түбір  күйінде  тікелей  жіктелуімен 

ерекшелейді(мен  тұрмын,  ол  отыр).  Бірақ  олардың  көмекші  қызмет  атқарғанда  да  тікелей 

жіктелетініне  назар  аудармайды(мен  тыңдап  тұрмын,  мен  сөйлеп  отырмын).  Олар қалып етістігі 

қызметін атқармағанның өзінде де тікелей жіктеле береді:  Кезекпен карта алдында тұрып жауап 

беріп  жатырмыз(«Алматы  ақшамы»,04.02.2016)  сөйлеміндегі    күрделі  етістік  -  жауап  беріп 



Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7




©www.melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
сәйкес оқыту
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасы
білім беретін
оқыту мақсаттары
бағалау тапсырмалары
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан тарихы
Қазақстан республикасының
мерзімді жоспар
арналған жиынтық
қызмет стандарты
болып табылады
арналған әдістемелік
жалпы білім
бағалаудың тапсырмалары
Мектепке дейінгі
оқыту әдістемесі
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
нтізбелік тақырыптық
Зертханалық жұмыс
Инклюзивті білім
Әдістемелік кешені
республикасының білім
білім берудің
туралы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
қазақ тілінде
туралы хабарландыру
қазіргі заман
атындағы жалпы