Сабақ тақырыбы: Үйсіндер туралы жазба деректер Оқу бағдарламасына сай оқыту мақсаттары



Дата06.04.2022
өлшемі18.88 Kb.
#215436
түріСабақ
Байланысты:
5 сын. Қ.тарих 01.03
諼»½Ñ¬ß ÒÔÓÑ¡¡Ñ® ú¿ú¿Ñ¡¿þÑ߬«® ú¿¼¡áßÔ¿¬¿, Белсенді оқушы, саясат сессия

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министірлігі

«Н. Нысанбайұлы атындағы жалпы орта мектебі» к.м.м

Қысқа мерзімді жоспар


Бөлім:

Үйсіндер

Педагогтің Т.А.Ә

Е.Қалжанов

Күні:

01.03.22ж.

Сынып: 5

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы:

Үйсіндер туралы жазба деректер

Оқу бағдарламасына сай оқыту мақсаттары:

5.3.1.2 – ежелгі мемлекеттік бірлестіктердің құрылуын түсіндіру ;

5.1.2.2 – әлеуметтік топтардың ерекшеліктерін түсіндіру;



Сабақтың мақсаттары:

Томиристі ел басқарушы тұлға ретінде, көрнекті қолбасшы ретінде таныстыру.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыты

Педагогтің әрекеті:

Оқушының әрекеті:

Бағалау:

Ресурстар:

Ұйымдастыру

Өткен білімді еске түсіру



Сәлемдесу.

Топқа бөлемін : «Құттықтау хаттары арқылы» топқа бөлінеді. Оқушыларды құттықтау хаттарын алып, 1,2,3 топтарға бөлініп отрады.

Психологиялық ахуал қалыптастыру: «Қызыл гүлім-ай» би

«Әнді жалғастыр!»

Мақсаты: қатысушылардың көңіл-күйін көтеру, жағымды эмоция туғызу.

Сақтардың А.Македонски әскеріне қарсы күресі.



Оқушылар қорапшадан өздеріне ұнайтын түске сай маркерлер алады.

«Аялы алақан»

Тренинг.

мадақтау

Тақырыптық суретер


Жаңа білім


Білу және түсіну

Берілген мәтіндерді балалар оқып алады.

Оқулықпен, мәтінмен жұмыс:

1. Үйсіндердің орналасқан жері

2.Үйсіндер туралы жазба деректер

3. Үйсіндердің қоғамдық құрылысы.

4. Үйсіндердің басқа елдермен қарым-қатынасы

«Сақина салмақ ойыны»

Балалар біз бүгін сақина салмақ ойынын ойнаймыз. Бұл ойынның бүгіінгі ерекшелігі кімнің қолында сақина қалса менің сұрағыма жауап береді?


Оқулық,

мәтіндер.

«Көшбасшы және тыңдаушылар» әдісі

Мұғалім оқушыларды жаңа тақырыпты анықтауға жетелейді.



Қазақстанның саяси картасы
Тақырыптық суретер





Қолдану

Үйсін мемлекеті - (б.з.д. VIIIғ - б.з. V ғасырда Қазақстанды мекендеген тайпаларда мемлекеттіктің алғашқы белгілері болды.


Бұлар сақтардың этномәдени мұрагерлері үйсіндер болатын. Қазақ мемлекеттігінің тағы бір қайнар көзі үйсіндер мемлекеті болып есептеледі. Үйсіндерде ежелгі өркениетке тән дамудың барлық белгілері байқалды. Бұл қалыпты даму белгілеріне мемлекеттік билік жүйесін, жазудың болғандығын, тұрақты әскерді, елшілік жоралғыларын және т.б. жатқызуға болады. Сақ дәуірінде болған малға, еңбек құралдарына және тұрмыс бұйымдарына деген жеке меншік үйсіндерде де кең қанат жайды. Қоғамның билеуші және бағынышты топтарға бөлінуі мейлінше айқын байқалды. Қоғам — ру ақсүйектері мен тәуелді ұсақ өндірушілер, жартылай тәуелді құлдарға бөлінді. Жерді жеке иеленумен қатар иерархиялық иелену түрі де дамыды (рулық, тайпалық, қауымдық). Ежелгі үйсіндерде әлеуметтік-экономикалық қатынастар өтпелі кезеңге тән сипатта болды. Дамудың мұндай ерекше түрінің болу себебі экономикалық кұрылысқа байланысты. Жартылай көшпелі және жартылай отырықшы үйсін коғамында өндірістің екі негізгі түрі болды: мал және жер. Мал түріндегі байлықтың жиналуы, мал-мүлік, жиһазға жеке меншіктің, тауар алмасудың дамуына әкелді. Әйтсе де көшпелі қоғам ерекшелігіне сай — әлеуметтік қатынастар аса ірі және шағын дәулетті мал иелерінің жеке меншік қатынастары түрінде дамыды. Рулық құрылыстың ыдырауы барысында туындаған таптық қатынастар құлиеленушілік сипатқа ие болды. Дегенмен ежелгі үйсін қоғамында құлдың еңбегін пайдалану өзіндік ерекше түрде дамыды; яғни, құл еңбегі өндірістің негізгі тірегіне айналған жоқ, ал құл иелену классикалық түрге жете алмады. Жазбаша және археологиялық деректерден ежелгі үйсін қоғамында б.з.д. II—I ғасырлардың өзінде-ақ жекелеген адамдардың қолында байлықтың шоғырланғандығы байқалды. Қытай деректерінде: "Үйсіндерде жылқы көп. Олардың ең бай адамдарында төрт-бес мың жылқы болады", — деп көрсетілген.

Демек, малы көп дәулеттілер болса, малы аз немесе жоқ кедейлер тобының да болғандығы даусыз. Сонымен қатар үй малдарына салынған таңбалар, металдан, тастан және қыштан жасалған мөрлер де жеке меншіктің пайда болғандығын көрсетеді. Ертедегі жылнамашылардың мәліметіне қарағанда, үйсіндердің кейбір әскербасылары мен шенеуніктерінде, күнби сарайы жанындағы тағы да басқа лауазымды адамдардың алтын және мыс мөрлері болған. Үйсін мемлекетінің басында үлкен күнби тұрды. Кей зерттеушілер үйсін мемлекетінің ел-басын күнби деп те атап жүр. Қытай тілінде үйсін патшасын гуньмо деп атаған. Үлкен күнбиден кейінгі мемлекеттік лауазым күнби болды. Бұл — бас уәзір. Одан кейіңгі лауазым — тулы (дулы), бұл Қытай мемлекетіндегі үлкен уәзірмен дәрежелес болды. Әскер оң және сол қанатқа бөлінді, оларды екі қолбасы басқарды. Елдің жоғарғы сотының қызметін билер деп аталатын екі орынбасары атқарды, оларды даруға (дарту) деп атады. Абыз атанған лауазым діни басшылықты іске асырды. Бұдан кейінгі мемлекеттік лауазым — бүкіл ұлыстың шыбегі (биі) болды. Оның екі орынбасары болған. Ел билейтін лауазым иелерінің тапсырмаларын орындатып отыратын атқосшы мансаптары болды. Үйсін мемлекетінің астанасы Ыстықкөл жағалауындағы Чигучэн қаласы болды.











Бекіту

Кері байланыс


Бағалау парақшасы Дұрыс жауапқа 5 балл.

Оқушының аты-жөні

«Жария

лау» әдісі



«Салыстыру кестесі»

«Ыстық орын

дық» орындық әдісі



«Ойлан – жұптас – бөліс» әдісі

Балл






































Үй тапсырмасы: Үйсіндер туралы жазба деректер



Достарыңызбен бөлісу:




©www.melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
сәйкес оқыту
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасы
білім беретін
оқыту мақсаттары
бағалау тапсырмалары
рсетілетін қызмет
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан тарихы
Қазақстан республикасының
мерзімді жоспар
арналған жиынтық
қызмет стандарты
болып табылады
арналған әдістемелік
жалпы білім
бағалаудың тапсырмалары
Мектепке дейінгі
оқыту әдістемесі
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
нтізбелік тақырыптық
Зертханалық жұмыс
Инклюзивті білім
Әдістемелік кешені
республикасының білім
білім берудің
туралы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
қазақ тілінде
туралы хабарландыру
қазіргі заман
атындағы жалпы