Шоқан Уалиханов философиясы



бет1/3
Дата18.05.2022
өлшемі1.95 Mb.
#236927
  1   2   3
Байланысты:
Семинар 5
8 лекция, 8 лекция, Учебное задание, 10-дәріс, Ммф 12 Битимбаев Н, 15-дәріс, Саба 1 «Экология ылымыны дамуын мен о амда алатын орнын талд, Абай ілімі бойынша, Исан Э

Ш.Уалихановтың ғылым философиясы

Орындаған:ХНК 2 КУРС,3ТОП

Қабылдаған:Сарыбаева А.

Жоспары

  • Өмірі мен шығармашылығы
  • Астарлы философиялық көзқарас
  • Ш.Уалихановтың философиясындағы діннің орны
  • Туған халқының мүддесі

Шоқан Уәлиханов 1835 жылы туған, 1865 жылы қайтыс болған. Ол тек отыз жыл өмір сүрді. Бұл факт ол туралы шындықты білгісі келетіндер үшін негізгі болуы керек. 1847 жылы Омбы кадет корпусына оқуға түседі. Корпус аяқталғаннан кейін 1853 жылы Батыс Сібір генерал-губернаторлығының генерал-губернаторы Гасфорттың адъютанты болып қызмет етеді. Бұдан басқа, Шоқан хан руынан шыққан, Абылайдың немересі Шыңғыс Уәлихановтың ұлы екенін хабарлау қажет деп ойлаймын. Шоқан халықтың ағартушылық қызметімен айналыса алмады, өйткені ол әкесі сияқты патшаның қызметінде болды және қызметтік тапсырмалар мен міндеттемелерді орындаумен айналысты.
Астарлы философиялық көзқарас
Шоқан Уәлихановтың аққан жұлдыздай жарқ етіп өте шыққан қысқа, бірақ шығармашылық мұрасы мол өміріндегі аяқталған немесе аяқталмай қалған көптеген еңбектері арасынан таза философияға арналған қандай да бір дүниені табу қиын. Қазақтың атақты ғалымы әрі зерттеушісі философия тақырыбына арнайы тоқталмаған сияқты. Дегенмен, Шоқан әртүрлі халықтардың тарихы мен дінін зерттеп этнографиялық және әдеби материалдарды сараптағанда философия мен дүниетаным тақырыптарын айналып өтпеген. Оның шығармаларындағы, әсіресе, қалың оқырманға беймәлім қолжазбалар мен күнделігіндегі түсініктеме мен тұжырымдамалардан Шоқан философиясы, оның дүниетанымы мен көзқарасы, құндылыққа жетелейтін бағдар-бағыты жайында әжептеуір мағлұмат алуға болады.
Шоқан Уәлихановтың көшпенді қауымның діни наным- сенімі, салт-дәстүрі және мифологиясына арналған еңбектері айрықша мәнге ие. Бұлардың қатарында «Қазақтардағы шамандықтың қалдығы», «Қырдағы мұсылмандық туралы», әсіресе, күнделік – жазбалар сияқты құнды еңбектер бар. Шоқан күнделік-жазбаларында өзінің саяхатын жазғандай суреттеп жатпайды. Ол мұнда өзі кездестірген тайпалардың мәдениеті мен тұрмысы, діни сенім-нанымы және дүниетанымдық көзқарасының қалыптасуы, әртүрлі халықтар арасындағы өркениет айырмашылығы жөнінде ой толғайды.


Достарыңызбен бөлісу:
  1   2   3




©www.melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақ тақырыбы
Сабақтың мақсаты
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
бағдарламасына сәйкес
бағалауға арналған
Сабақ жоспары
Реферат тақырыбы
жиынтық бағалауға
сәйкес оқыту
арналған тапсырмалар
Қазақстан республикасы
білім беретін
оқыту мақсаттары
бағалау тапсырмалары
республикасы білім
Жалпы ережелер
жиынтық бағалаудың
рсетілетін қызмет
бекіту туралы
тоқсанға арналған
Қазақстан тарихы
мерзімді жоспар
Қазақстан республикасының
арналған жиынтық
қызмет стандарты
болып табылады
жалпы білім
арналған әдістемелік
Мектепке дейінгі
оқыту әдістемесі
бағалаудың тапсырмалары
Қазақ әдебиеті
пәнінен тоқсанға
Инклюзивті білім
нтізбелік тақырыптық
Зертханалық жұмыс
Әдістемелік кешені
білім берудің
республикасының білім
туралы жалпы
Қазақстанның қазіргі
Қысқа мерзімді
Жұмыс бағдарламасы
атындағы жалпы
қазақ тілінде
қазіргі заман
туралы хабарландыру