У 95 Микроорганизмдердің иммобилизденген клеткалары: Оқу құрал



Pdf көрінісі
бет6/47
Дата30.09.2021
өлшемі1.65 Mb.
#83219
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   47
Байланысты:
ПОСОБИЕ ИК МО Кайырманова

Химиялық  әдістер  (ковалентті  байланыстыру).  Химиялық  әдіс 
биоматериал  мен  тасымалдаушы  арасындағы  коваленттік  байланыстың 
түзілуін  қамтиды.  Химиялық  реагенттердің  таңдалуы  және  тасымалдаушы 
материалының молекула байланыс типтерімен байланысты. 
Өндірістік 
иммобилизденген 
биокатализатор 
алудағы 
ең 
көп 
қолданылатын  химиялық  әдіс  –  ол  биообъект  пен  тасымалдаушы  арасында 
иммобилиздеу  барысында  коваленттік  байланыстар  түзеді.  Биообъектілер 
тасымалдаушыға  түрлі  реагенттер  арқылы  «тігіледі»  (сшивка,  спейсер), 
олардың  орнында  көбінесе  бифункционалды  және  полифункционалды 
қосылыстар  қолданады  -  бромциан,  гидразин,  сульфурилхлорид,  глутарлы 
диальдегид және т. б. 
Әдісті іске асырудың үш этапы бар: 
1)  тасымалдаушының  беттік  модификациясы  мен  тазалануы,  қабатқа 
қажетті функционалды топтағы байланыстың түзілуі. 
2)  биоматериалды енгізу; 
3)  әлсіз бекітілген молекулаларды таза ерітіндімен шаю. 
Бұл  әдістер  тасымалдаушының  байланысуға  қабілетті  топтары  мен 
клеткалар  арасында  бифункционалды  реагенттер  арқылы  ковалентті 
байланыстар  түзулуіне  негізделген  (Сурет  3).  Әдетте  қолданылатын 
бифункционалды  реагенттер  тірі  клеткаларға  улы  әсерлі  болғандықтан, 
қазіргі 
кезде, 
тасымалдаушыларды 
алдын 
ала, 
яғни, 
клеткаларды 


15 
иммобилиздеуге 
дейін 
түрлі 
ББЗ 
(беттік 
белсенді 
заттар) 

гексаметилендиамин, карбодиимид және т.б. қосылыстармен өңдейді.  
 
 
 
Сурет 3 - Микробтық клеткалардың тасымалдаушылармен әсерлесуі 
 
Микроорганизм  клеткаларының  беттік  функционалды  топтарының 
құрылымының  нұсқасы  көрсетілген (Сурет 4). 
 
 
 
Сурет 4 - Микробтық клеткалардың беттік функционалды топтарының 
құрылымы 
1-фосфорқышқылды, 2-аминотоптар, 3- фенолды (гидроксилді). 4-карбонилді 
(хиноидты), 5-карбоксилді 
 
Химиялық әдістің негізгі артықшылығы, ол фермент пен тасымалдағыш 
арасында  берік  және  қайтымсыз  байланыстар  пайда  болуы.  Сонымен  қатар, 
келесі  маңызды  кемшілігі  анықталған:  химиялық  байланыстың  түзілуіне 
биообъектілердің  функционалды  топтары  қатысып,  олардың  құрылымы 
өзгеріп  активтілігі  төмендеуі  мүмкін,  кейбір  жағдайда  биообъект  тіршілігін 
жоғалтады.  


16 
Бір кезеңді процестерді катализдейтін өлі немесе тірі клеткалар, мысалы, 
глюкозаны  изомерлеу  процесін  бір-біріне  альдегид  немесе  амин  түріндегі 
полифункциональды  агенттер  көмегімен  байланыстырады,  пайда  болған 
берік  коваленттік  байланысты  химиялық  көлденең  байланыстыру  деп 
атайды. 
Сонымен, 
тасымалдаушыға 
көлденең/коваленттік 
тігілген 
Streptomyces  olivaceus  клеткаларының  глюкоизомераздық  белсенділігі 
биореакторда 
40 
тәулікке 
дейін 
метаболиттік 
белсенділігін 
және 
тұрақтылығын  көрсеткен.  Тірі  клеткалар  үшін  химиялық  әдістер  көбінесе 
токсикалық 
әсерлі 
болғандықтан, 
коваленттік 
«тігісті» 
әдіс 
микроорганизмдердің 
тірі 
клеткаларын 
иммобилиздеуіне 
сирек 
қолданылады.  


Достарыңызбен бөлісу:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   47




©www.melimde.com 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет
Сабақтың тақырыбы
бойынша жиынтық
жиынтық бағалау
Сабақтың мақсаты
Сабақ тақырыбы
ғылым министрлігі
тоқсан бойынша
рсетілетін қызмет
бағалауға арналған
Жалпы ережелер
Сабақ жоспары
Қазақстан республикасы
қызмет стандарты
бекіту туралы
жиынтық бағалауға
жиынтық бағалаудың
республикасы білім
тоқсанға арналған
бағалау тапсырмалары
Қазақстан республикасының
Реферат тақырыбы
арналған тапсырмалар
арналған жиынтық
білім беретін
бағдарламасына сәйкес
Әдістемелік кешені
болып табылады
мерзімді жоспар
бағалаудың тапсырмалары
туралы хабарландыру
Қазақстан тарихы
арналған әдістемелік
пәнінен тоқсанға
республикасының білім
сәйкес оқыту
Қазақ әдебиеті
Мектепке дейінгі
оқыту мақсаттары
қазақ тілінде
нтізбелік тақырыптық
жалпы білім
Жұмыс бағдарламасы
оқыту әдістемесі
білім берудің
Республикасы білім
әдістемелік ұсыныстар
Инклюзивті білім
пәнінен тоқсан
туралы анықтама
тақырыптық жоспар
мамандығына арналған